Τέο Τζέιμς: Ο παππούς του δραπέτευσε με σκάφος από τη ναζιστική Αθήνα το 1941

Ο Τέο Τζέιμς, ο ελληνικής καταγωγής ηθοποιός του Χόλιγουντ, αποκάλυψε στο περιοδικό Time πώς ο παππούς του, Νικόλας Ταπτικλής, διέφυγε από την κατεχόμενη Αθήνα το 1941 με μικρό σκάφος προς την Τουρκία, γλιτώνοντας από τους Ναζί.

Ο Τέο Τζέιμς, το αληθινό όνομα του οποίου είναι Θεόδωρος Πίτερ Τζέιμς Ταπτικλής, μοιράστηκε στο περιοδικό Time μια συγκλονιστική οικογενειακή ιστορία: το 1941, καθώς οι Ναζί εισέβαλαν στην Ελλάδα και κατέλαβαν την Αθήνα, ο παππούς του, Νικόλας Ταπτικλής, επιβιβάστηκε σε ένα μικρό σκάφος μαζί με δώδεκα ακόμη άτομα και διέσχισε το Αιγαίο προς την Τουρκία για να σώσει τη ζωή του.

Αφορμή για το κείμενο, με τίτλο «We Must Defend the Refugee Convention» («Πρέπει να υπερασπιστούμε τη Σύμβαση για τους Πρόσφυγες»), στάθηκε η επίσκεψη του 41χρονου ηθοποιού στη Συρία τον Ιανουάριο του 2026, όπου ταξίδεψε ως Πρέσβης Καλής Θέλησης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) για να δει από κοντά την υποστήριξη σε εκτοπισμένους που επέστρεψαν στη χώρα μετά την πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ Αλ-Άσαντ.

Το ταξίδι του Νικόλα Ταπτικλή από την Αθήνα στη Δαμασκό

«Στη μέση της νύχτας, επιβιβάστηκε σε ένα μικροσκοπικό σκάφος μαζί με δώδεκα ακόμη άτομα και διέσχισε τα επικίνδυνα νερά του Αιγαίου προς την Τουρκία. Υπό τη ναζιστική κατοχή, η θητεία του στο Βρετανικό Ναυτικό έκανε την παραμονή του στην Ελλάδα ένα ρίσκο που δεν μπορούσε να αναλάβει. Οι Έλληνες που βοηθούσαν τους Συμμάχους κινδύνευαν με σύλληψη, φυλάκιση ή εκτέλεση, ενώ η τιμωρία μπορούσε να επεκταθεί και στις οικογένειές τους», γράφει ο Τέο Τζέιμς.

«Από την Τουρκία, μαζί με χιλιάδες άλλους, κατευθύνθηκε προς τη Συρία, όπου τελικά βρήκε ασφάλεια στη Δαμασκό. Αυτό το ταξίδι δεν τον άφησε ποτέ. Όταν τελείωσε ο πόλεμος, η Ευρώπη ήταν γεμάτη από ανθρώπους που είχαν επίσης χάσει τα σπίτια τους, τις οικογένειές τους και, σε πολλές περιπτώσεις, παραλίγο να χάσουν και τη ζωή τους. Περίπου 11 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν εκτοπιστεί στη Γερμανία», σημειώνει ο ηθοποιός.

Πώς ο παππούς του Τέο Τζέιμς βοήθησε πρόσφυγες μετά τον πόλεμο

«Ο παππούς μου επέστρεψε στην Ευρώπη και αξιοποίησε την ιατρική του εκπαίδευση για να βοηθήσει ανθρώπους των οποίων οι ζωές είχαν καταστραφεί από τον ίδιο πόλεμο από τον οποίο είχε διαφύγει και εκείνος. Εντάχθηκε στη Διοίκηση Αρωγής και Αποκατάστασης του ΟΗΕ, έναν από τους πρώτους ανθρωπιστικούς οργανισμούς και πρόδρομο της UNHCR. Σε ένα στρατόπεδο στο Γκέτινγκεν της Γερμανίας, περιέθαλπτε ασθενείς με φυματίωση και τυφοειδή πυρετό», αναφέρει ο Τζέιμς.

«Ο κόσμος είχε μάθει, με αβάσταχτο ανθρώπινο κόστος, τι συμβαίνει όταν οι άνθρωποι που φεύγουν από τον πόλεμο δεν έχουν κανένα ασφαλές μέρος να πάνε. Από αυτή την καταστροφή προέκυψε ένα απλό δίδαγμα: οι άνθρωποι που διαφεύγουν από τον πόλεμο και τις συγκρούσεις πρέπει να μπορούν να βρουν ασφάλεια», γράφει ο ηθοποιός.

Η Σύμβαση του 1951 για τους Πρόσφυγες και η προειδοποίηση του Τέο Τζέιμς

Ο ηθοποιός αναφέρεται στη Σύμβαση του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων, που υιοθετήθηκε μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο για να ορίσει τα δικαιώματα των προσφύγων και τις ευθύνες των κρατών. «Πέρα από ένα νομικό έγγραφο, ήταν μια υπόσχεση ασφάλειας. Μια υπόσχεση που, τα τελευταία 75 χρόνια, έχει σώσει εκατομμύρια ζωές», γράφει.

«Ακόμη και τα πιο σαφή διδάγματα της ιστορίας μπορούν να ξεθωριάσουν. Ένας κόσμος αδιαφορίας, ακόμη και σκληρότητας, επιστρέφει ξανά σιγά-σιγά. Η ξενοφοβία αυξάνεται. Η ανθρωπιστική βοήθεια συρρικνώνεται. Η διεθνής αλληλεγγύη αποδυναμώνεται. Και για άλλη μια φορά, η υπόσχεση για ασφάλεια βρίσκεται υπό πίεση», προειδοποιεί ο Τέο Τζέιμς.

https://x.com/Refugees/status/2036035237873168543

Ο ηθοποιός καλεί τους ηγέτες που συγκεντρώνονται στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών να επιβεβαιώσουν εκ νέου την υπόσχεση αυτή και να στηρίξουν οργανισμούς όπως η UNHCR. «Όταν οι πρόσφυγες προστατεύονται, οι κοινότητες γίνονται ισχυρότερες, η αστάθεια μειώνεται και λιγότεροι άνθρωποι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις πατρίδες τους», σημειώνει.

«Ο παππούς μου βίωσε τη γενναιοδωρία και τη συμπόνια των Σύρων που τον φιλοξένησαν, αλλά γνώριζε επίσης πώς είναι ένας κόσμος χάους και βίας. Αν ζούσε σήμερα, θα υπερασπιζόταν τη Σύμβαση, την ανθρωπιστική δράση, τη συμπόνια. Σκέφτομαι τον παππού μου σε εκείνο το σκάφος, να κάνει εκείνο το ταξίδι. Εκ μέρους του, εκφράζω εγώ την προειδοποίηση», καταλήγει ο Τέο Τζέιμς.