Μάλλον δεν το έχετε αναρωτηθεί ποτέ ιδιαίτερα. Καθώς επιβιβάζεστε σε ένα αεροπλάνο, μία αεροσυνοδός στέκεται στην πόρτα, σας χαμογελά, σας λέει «καλώς ορίσατε» και ίσως ρίξει μία ματιά στην κάρτα επιβίβασής σας. Μοιάζει με μία απλή χειρονομία φιλοξενίας, σαν τον οικοδεσπότη που υποδέχεται τους πελάτες του σε ένα εστιατόριο.

Αυτή η σύντομη αλληλεπίδραση, όμως, επιτελεί πολύ περισσότερες λειτουργίες απ' όσες είναι ορατές με μία πρώτη ματιά.

«Το χαμόγελο και ο χαιρετισμός που δέχεστε στην πόρτα του αεροπλάνου είναι πιθανότατα μία από τις πιο "κριτικές" υποδοχές που θα συναντήσετε ποτέ. Κρίνουμε πολλά πράγματα μέσα σε αυτά τα λίγα δευτερόλεπτα και, όσο κι αν ακούγεται παράξενο, αυτή η αξιολόγηση αποτελεί μέρος της δουλειάς μας», τόνισε ο Τζέι Ρόμπερτ, έμπειρος αεροσυνοδός και ιδρυτής της πλατφόρμας A Fly Guy Travels.

Ασφάλεια πάνω απ' όλα

Ο σκοπός, ωστόσο, δεν είναι η κριτική, αλλά η ασφάλεια. «Ο χαιρετισμός των επιβατών στην πόρτα είναι η πρώτη γραμμή άμυνας για τον εντοπισμό πιθανών απειλών που μπορεί να μεταφερθούν στο αεροσκάφος· είτε πρόκειται για ασθένεια, μέθη ή κάποιον που μεταφέρει απαγορευμένα επικίνδυνα αντικείμενα, παρακολουθούμε συνεχώς οτιδήποτε θα μπορούσε να διαταράξει την πτήση ή να δημιουργήσει κίνδυνο», σημείωσε ο ίδιος.

Υπάρχει, φυσικά, και η διάσταση της εξυπηρέτησης επιβατών. «Είναι η πρώτη ευκαιρία να καλωσορίσουμε τους επιβάτες και να δημιουργήσουμε θετικό κλίμα για την πτήση. Παράλληλα, είναι μία σημαντική στιγμή παρατήρησης για το πλήρωμα καμπίνας. Οι αεροσυνοδοί πραγματοποιούν αρχικές αξιολογήσεις ασφάλειας και λειτουργίας, οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό πιθανών προβλημάτων πριν από την αναχώρηση», ανέφερε ο Γιουβράτ Ντάτα, επικεφαλής εσόδων και προμηθειών στην ταξιδιωτική τεχνολογική εταιρεία Fareportal.

Αξιολόγηση συμπεριφοράς σε λίγα δευτερόλεπτα

Οι αεροσυνοδοί, όπως επεσήμανε ο Ντάτα, αρχίζουν να αξιολογούν το περιβάλλον της καμπίνας από τη στιγμή που επιβιβάζονται εκείνοι στο αεροσκάφος. «Ο χαιρετισμός είναι στην πραγματικότητα μία αξιολόγηση συμπεριφοράς. Η κοινωνική προσέγγιση είναι σκόπιμη. Οι επιβάτες συμπεριφέρονται πιο φυσικά όταν πιστεύουν ότι απλώς τούς καλωσορίζουν. Το πλήρωμα έχει εκπαιδευτεί να παρατηρεί κάθε άτομο σε αυτή τη σύντομη επαφή: τον προσανατολισμό του, τη σταθερότητά του και οτιδήποτε θα μπορούσε να εξελιχθεί σε κίνδυνο μέσα σε έναν κλειστό χώρο χιλιάδες μέτρα πάνω από το έδαφος», ανέφερε ο Άντον Ράντσενκο, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της AirAdvisor.

Σε μία εποχή όπου αυξάνονται τα περιστατικά απείθαρχων επιβατών και επιθέσεων κατά πληρωμάτων, οι αεροπορικές εταιρείες είναι πιο προσεκτικές από ποτέ. Πολλά από αυτά τα περιστατικά συνδέονται με την κατανάλωση αλκοόλ.

Έλεγχος μέθης και νομικές συνέπειες

«Γενικά, οι αεροσυνοδοί αξιολογούν τους επιβάτες κατά την επιβίβαση ως προς το αν είναι νηφάλιοι. Αν παρατηρήσουν κάποιον που φαίνεται εμφανώς μεθυσμένος ή υπό την επήρεια ουσιών, μπορεί να ζητήσουν να δουν την κάρτα επιβίβασης με την αφορμή ότι θα τον καθοδηγήσουν στη θέση του, αλλά στην πραγματικότητα για να ενημερώσουν το πλήρωμα που βρίσκεται στην περιοχή του ώστε να παρακολουθεί την κατάσταση», είπε ο Χένρι Χάρτεβελντ, πρόεδρος και αναλυτής της αεροπορικής βιομηχανίας στην Atmosphere Research Group.

Ο Ρόμπερτ επιβεβαίωσε ότι η μέθη είναι ένα από τα βασικά στοιχεία που ελέγχουν οι αεροσυνοδοί κατά τη διαδικασία του χαιρετισμού. Υπάρχουν, επίσης, νομικές συνέπειες. «Η επιβίβαση ενός επιβάτη που βρίσκεται υπό την επήρεια ουσιών δημιουργεί σημαντικούς νομικούς και λειτουργικούς κινδύνους. Μέχρι να φτάσει κάποιος στην πόρτα της καμπίνας, οι υπάλληλοι της πύλης έχουν ήδη πραγματοποιήσει έναν πρώτο έλεγχο. Αν εντοπιστεί πρόβλημα στην πόρτα, η εταιρεία διαθέτει πλέον δύο ξεχωριστά στάδια αξιολόγησης στα οποία μπορεί να βασιστεί», συμπλήρωσε ο Ράντσενκο.

Ασθένεια, χειραποσκευές και ενδείξεις κινδύνου

Οι αεροσυνοδοί παρατηρούν επίσης σημάδια ασθένειας, σωματικής δυσφορίας ή προβλήματα που μπορεί να επηρεάσουν την ασφάλεια. «Ψάχνω για ενδείξεις ασθένειας, όπως χλωμό ή ιδρωμένο δέρμα, υπερβολική εφίδρωση ή εμφανείς μεταδοτικές δερματικές παθήσεις που μπορεί να απαιτούν την απομάκρυνση ενός επιβάτη πριν κλείσει η πόρτα», ανέφερε ο Ρόμπερτ.

Παράλληλα, αξιολογούν τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούν οι επιβάτες στον χαιρετισμό. «Μπερδεμένη ομιλία, σύγχυση, δυσκολία στην ισορροπία ή οσμή αλκοόλ μπορεί να αποτελούν ενδείξεις μέθης ή μειωμένης ικανότητας», σχολίασε. Επιπλέον, οι αεροσυνοδοί ελέγχουν τις χειραποσκευές, ώστε να διαπιστώσουν αν πληρούν τις προδιαγραφές της εταιρείας, αλλά και αν υπάρχει κάτι που θα μπορούσε να θεωρηθεί επικίνδυνο. Η διαδικασία αυτή έχει γίνει «δεύτερη φύση» για πολλά μέλη πληρώματος.

«Οι αεροπορικές εταιρείες συχνά τοποθετούν τα εμπειρότερα μέλη πληρώματος στην πόρτα του αεροσκάφους, επειδή έχουμε αναπτύξει την ικανότητα να εντοπίζουμε γρήγορα πιθανά προβλήματα», εξήγησε ο Ρόμπερτ.

Οι «ικανοί επιβάτες βοήθειας» και η ανθρώπινη διάσταση

Πέρα από τους πιθανούς κινδύνους, οι αεροσυνοδοί εξετάζουν και επιβάτες που μπορεί να φανούν χρήσιμοι σε περίπτωση ανάγκης. «Παρατηρούμε επιβάτες που θα μπορούσαν να βοηθήσουν σε μία έκτακτη κατάσταση, ιδιαίτερα όταν κάθονται κοντά στις εξόδους κινδύνου», όπως ανέφερε η Πάουλα Άνταμς, πρώην μέλος πληρώματος της Etihad Airways. Αυτοί οι επιβάτες είναι γνωστοί ως «ικανοί επιβάτες βοήθειας» (able-bodied passengers).

Παρά τους ελέγχους ασφαλείας, οι αεροσυνοδοί υπογραμμίζουν ότι η υποδοχή των επιβατών παραμένει μία ανθρώπινη στιγμή — και τελικά, ακόμη και μία απλή «καλημέρα» μπορεί να κάνει τη διαφορά.